header

vuurbaek 0006 de vuurbaek 2

De vuurtoren

De vuurbaak van Katwijk aan Zee, ook wel Vierboet genoemd, is na de Brandaris het oudste bewaard gebleven vuurtorengebouw van Nederland. De toren heeft een hoogte van 14 meter en staat achter de boulevard bij het Vuurbaakplein, aan de zuidwest-kant van het dorp.

Het verzoek om een vuurbaak te bouwen werd in 1605 ingediend bij stadhouder Prins Maurits. Uiteindelijk werd hier pas in 1628 goedkeuring aan gegeven. In 1897 werd er een seinpost naast gezet: een stevige mast met een dwarsbalk waaraan de seinen werden bevestigd. Seinen werden met vlaggen en wimpels gegeven.

In navolging van Katwijk kreeg elke vissersplaats aan de kust zijn eigen vuurtoren of vuurbaak. Daarnaast stonden diverse waakhuizen, vanwaar men de aankomst van schepen op zee gadesloeg.  
Op het platte dak van de vuurtoren lag een rooster waarop een houtvuur werd gestookt, later een kolenvuur en halverwege de 19e eeuw werd een olielamp met reflector in een lichthuis geplaatst. Het visserslicht werd alleen ontstoken als er schepen van de eigen vloot waren uitgevaren. Katwijk heeft nooit een vissershaven gehad, hoewel er een waterweg was van de Haarlemmertrekvaart naar zee en deze door Katwijk liep. De bomschuiten lagen echter gewoon op het strand. De Vierboet staat dus niet bij de monding van die waterweg, maar een stuk zuidelijker. Sinds 1913 is de vuurbaak niet meer in werking, omdat er toen geen schepen meer in Katwijk aan land kwamen.

Open voor publiek

In de zomermaanden is de toren sinds 1968 geopend voor publiek. Van maandag tot en met zaterdag kunt u uitkijken op circa 30 meter boven de zeespiegel. In het zuiden kunt u Den Haag en Scheveningen zien liggen (20 km.) en bij helder weer op de achtergrond Europoort. In het oosten ligt Leiden (10 km.). In het noorden zijn Noordwijk, Zandvoort en bij goed weer zelfs IJmuiden en de Hoogovens te zien (35 km.). Engeland ligt in het westen op een afstand van ongeveer 200 kilometer.